11.4.11

ဖတ္မိဖတ္ရာ .... တိုက္စိုး ၊ တကၠသုိလ္ဆိုင္ရာ ေ၀ါဟာရ ဘာသာျပန္အစ။


တကၠသုိလ္ဆိုင္ရာ ေ၀ါဟာရ ဘာသာျပန္အစ

တိုက္စိုး

ရန္ကုန္တကၠသုိလ္ စိန္ရတု အထိမ္းအမွတ္ စာေစာင္ အပိုင္း (၁)
၁၉၉၅ ခု ဒီဇင္ဘာလ ၊ စာမ်က္ႏွာ ၁၉ - ၂၁ ။

ရန္ကုန္ ယူနီဗာစီတီကို ၁၉၂၀ ျပည့္ႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ ၁ ရက္ေန႔တြင္ တည္ေထာင္ခဲ့ရာ ေရွးဦးစြာ ယူနီဗာစီတီေကာလိပ္ႏွင့္ ဂ်ပ္ဆင္ေကာလိပ္ႏွစ္ခုသည္ အေပါင္းပါ ေကာလိပ္မ်ားအျဖစ္ ပါ၀င္ၾကသည္။ ေနာင္ေသာ္ မႏၱေလးရွိ အင္တာမိဒိယိတ္ေကာလိပ္ (မႏၱေလးဥပစာေကာလိပ္) ၊ စိုက္ပ်ိဳးေရးေကာလိပ္၊ ေဆးေကာလိပ္၊ ဆရာျဖစ္သင္ေကာလိပ္ စသည္မ်ား ထပ္မံ တိုးပြားလာေလသည္။

ထိုစဥ္က ရံုးသံုးဘာသာစကားသည္ အဂၤလိပ္ဘာသာ ျဖစ္ေလသည္။ အေျခခံ အထက္တန္းေက်ာင္း၊ အထက္ဆင့္သင္တန္း၊ ေကာလိပ္သင္တန္းမ်ားတြင္လည္း ဘာသာအရပ္ရပ္အတြက္ သင္ၾကားေရး မ႑ိဳင္သည္ (ျမန္မာဘာသာစာေပမွလြဲ၍) အဂၤလိပ္ဘာသာသာ ျဖစ္သည္။ ထိုအခါ ယူနီဗာစီတီဆိုင္ရာ အဖြဲ႔အစည္းအမည္ ၊ ရာထူးအမည္ ၊ ဘာသာရပ္အမည္မ်ားလည္း အဂၤလိပ္ဘာသာျဖင့္သာ အတည္တက် ျဖစ္ေနကာ အေရး အေျပာလည္း မ်ားေလသည္။ ထိုေ၀ါဟာရမ်ားကို ျမန္မာျပဳရန္ ထံု႔ပိုင္းထံု႔ပိုင္း အားထုတ္မႈကား ရွိသေလာက္ ရွိခဲ့ေလသည္။ ေနာင္အခါ လူအမည္ေရွ႕က 'သခင္' ၀ိေသသ တပ္လာမည့္ ယူနီဗာစီတီေကာလိပ္ေက်ာင္း ဘာသာျပန္ က်ဴတာ ဦးဘေသာင္းသည္ သူ၏ '၀ိဇၨာပညာ - အံ့ဖြယ္ရာ' စာတမ္းတြင္ Science ကို ဝိဇၨာပညာ ဟု ေျမစမ္းခရမ္းပ်ိဳး ျမန္မာျပန္ခဲ့ဖူး၏။ ဤသည္မွာ တစ္ဦးတည္း အားထုတ္မႈျဖစ္၍ အမ်ားသေဘာ အမ်ားလက္ခံ မခံ မသိရ ျဖစ္သည္။ တစ္ဖန္ ျမန္မာ သတင္းစာ၊ ဂ်ာနယ္၊ မဂၢဇင္းမ်ားတြင္ ယူနီဗာစီတီ အေၾကာင္း၊ ေကာလိပ္အေၾကာင္း ေရးသားၾကသည့္အခါ မဟာသိပၸံေက်ာင္းေတာ္ၾကီး ဟူ၍ေသာ္ လည္းေကာင္း၊ သိပၸံေက်ာင္းေတာ္ၾကီး ဟူ၍ေသာ္လည္းေကာင္း ခပ္ေရာေရာ သံုးႏႈန္းတတ္ၾက၏။ ဤသည္မွာ စကားလံုး မခိုင္ျမဲသည့္ သေဘာပင္ျဖစ္သည္။

ဤအျဖစ္ကုိ ရန္ကုန္ ယူနီဗာစီတီမွ ဦးေဖေမာင္တင္စေသာ ဆရာမ်ားက ဘ၀င္မက်။ အဂၤလိပ္ေ၀ါဟာရမ်ားကို အတည္တက် ျမန္မာျပန္ဆိုထားသင့္သည္ဟု သေဘာရေလသည္။ သို႔ရာတြင္ မိမိတို႔ခ်ည္းသာ မဟုတ္ဘဲ ယူနီဗာစီတီ ျပင္ပမွ ပညာရွင္မ်ား၊ ဗဟုသုတ အေတြ႔အၾကံဳ ရွိသူမ်ားပါ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေစလိုေသာ ဆႏၵရိွၾကေလသည္။

ဟုတ္သည္။ ယူနီဗာစီတီ ပရ၀ဏ္ ျပင္ပတြင္ ဘာသႏၱရ ကၽြမ္းက်င္သူမ်ား ရွိသေလာက္ ရွိေလသည္။ သာဓကအားျဖင့္ ၀တ္လံုေတာ္ရ ဦးသိမ္းေမာင္သည္ ကာလကတၱား ယူနီဗာစီတီ ပါဠိဘာသာ ပထမတန္း ဂုဏ္ထူးျဖင့္ ဘီေအေအာင္ခဲ့သည့္အျပင္ ေရႊတိဂံုေစတီ ေဂါပကလူၾကီး တာ၀န္ယူေနသူျဖစ္သည္။ ဆရာရိပ္သည္ အစိုးရ စာေတာ္ျပန္ဌာနတြင္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အမႈထမ္းခဲ့သည့္အျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ သုေတသန အသင္းအတြက္ ပဥၥပါပီရကန္ ကို တည္းျဖတ္ခဲ့သူျဖစ္သည္။ တစ္ဖန္ သတင္းစာ ဂ်ာနယ္ မဂၢဇင္းတိုက္၊ စာပံုႏွိပ္တိုက္မ်ားတြင္ ဦးစီးဦးေဆာင္ ျပဳေနၾကေသာ ပညာရွင္မ်ားလည္း ရွိၾကေသးသည္။ က်မ္းစာအုပ္မ်ားကို ဦးစားေပးထုတ္ေ၀ေသာ ျပည္ၾကီး႑ိဳင္ စာပံုႏွိပ္တိုက္တြင္ စာၾကီးၾကပ္ေပးေနသူမွာ ဆရာညြန္႔ (ေနာင္အခါ မဟာေပတ ဝတၳဳေတာ္ၾကီး ျပဳစုသူ) ျဖစ္သည္။ မင္းတိုင္ပင္အမတ္ ဦးလြန္း ဦးစီးထုတ္ေ၀ေသာ သစၥ၀ါဒီ သတင္းစာတို္က္တြင္ စာၾကီးၾကပ္ ျပင္ဆင္ေပးေနသူမွာ ဆရာတင့္ (ေနာင္အခါ မႏၱေလးဥပစာေကာလိပ္ ဆရာ) ျဖစ္သည္။ နာမည္ေက်ာ္ က၀ိမ်က္မွန္ မဂၢဇင္းတိုက္၌ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ လုပ္ေနသူမွာ ဆရာ၀ ျဖစ္သည္။ တိုင္းျပည္မ်က္ႏွာဖံုး ျဖစ္ေသာ ျမန္မာ့အလင္း သတင္းစာတိုက္၌ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ လုပ္ေနသူမွာ ဦးစိန္း ျဖစ္သည္။

၁၉၃၀ ျပည့္ႏွစ္ စက္တင္ဘာလ ၂၇ ရက္ေန႔တြင္ ယူနီဗာစီတီေကာလိပ္ ပင္းယေဟာ၌ အဂၤလိပ္ ေ၀ါဟာရမ်ားကို ျမန္မာျပန္ဆိုေရး အစည္းအေ၀း က်င္းပေလသည္။ ထိုအစည္းအေ၀းသို႔ အထက္ေဖာ္ျပပါ ပုဂၢိဳလ္မ်ား တက္ေရာက္ၾကေလသည္။ ရန္ကုန္ယူနီဗာစီတီဘက္မွ တက္ေရာက္သူမ်ားကား ေဆးေကာလိပ္ - အနာေတာ္မီ ဆရာၾကီး ကာနယ္လက္၊ ဂ်ပ္ဆင္ေကာလိပ္မွ ျမန္မာဆရာၾကီး ဦးထြန္းေဖ၊ ယူနီဗာစီတီေကာလိပ္ အေရွ႕တိုင္းဘာသာရပ္ဌာနမွ ဆရာ ဦးေဖေမာင္တင္၊ ဆရာ ကာစင္၊ ဆရာ ဦးလူေဖ၀င္း၊ အဂၢမဟာ ပ႑ိတ ဆရာလင္း၊ ဆရာပြားတို႔ ျဖစ္ၾကသည္။ ထို႔ျပင္ ယူနီဗာစီတီေကာလိပ္မွ ဘာသာျပန္ က်ဴတာ (နည္းျပဆရာ) ဦးဘေသာင္းလည္း ေရာက္ရွိေလသည္။

ထိုအစည္းအေ၀း၌ တက္ေရာက္သူမ်ား ညွိႏိႈင္းတိုင္ပင္ၾကျပီးေနာက္ အဖြဲ႔အစည္း အမည္၊ ဌာနအမည္၊ ရာထူးအမည္ စသည္မ်ားကို ဘာသာျပန္ခဲ့ၾကရာ စုစုေပါင္း ပုဒ္ေပါင္း ၆၀ ျဖစ္သည္။ နမူနာမွာ -


University            -   တကၠသုိလ္
College               -    ေက်ာင္းတိုက္
Convocation        -     ဘြဲ႔ႏွင္းသဘင္
Chancellor           -     အဓိပတိ
Hall (or Hostel)    -     ေက်ာင္းေဆာင္
B.A                     -     ဝိဇၨာဘြဲ႔ရ
B.Sc                    -    သိပၸံဘြဲ႔ရ
Lecturer              -     ကထိက
Tutor                  -     နည္းျပဆရာ
Demonstrator      -      သရုပ္ျပဆရာ   ......  ဟူ၍ ျဖစ္သည္။


ဤတြင္ University ေ၀ါဟာရကို တကၠသုိလ္ဟု ျမန္မာျပန္ခဲ့ျခင္းႏွင့္စပ္၍ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဆိုင္ရာဘက္က ကန္႔ကြက္သူ ရွိခဲ့ေလသည္။ ျဖစ္ပံုမွာ တကၠသုိလ္ ဟူသည္ တကၠသီလာဟူေသာ ပါဠိ စကား ျမန္မာမႈ  ျပဳထားျခင္းျဖစ္၍ လိုရာျဖည့္ဆည္းျခင္း ဟူ၍ အနက္ထြက္သည္။ ထို တကၠသီလာ သည္ ေရွးေခတ္ ကုသန မင္းဆက္မ်ားကာလ၌ ၾကီးက်ယ္ေသာ မင္းေနျပည္ေတာ္ျဖစ္ခဲ့၍ ယခုေခတ္ ပါကစၥတန္ႏိုင္ငံ ေနရာ၌ တည္ရွိေနေလသည္။ ပါဠိဘာသာလာ အနက္ႏွင့္အညီ တကၠသီလာတြင္ အဌာရသအတတ္ ၁၈ ရပ္ သင္ေပးေသာ စာသင္ေက်ာင္းၾကီးရွိ၍ ထိုေက်ာင္းသို႔ အရပ္ရပ္မွ စာသင္သားမ်ား လာေရာက္ ပညာဆည္းပူးခဲ့ၾကသည္။ ဇာတ္ငါးရာ့ငါးဆယ္လာ ပဥၥ၀ုဓမင္းသားသည္ တကၠသုိလ္ျပည္သို႔ ပညာသြားသင္သည္ဆိုရာ ထိုေဒသကို ရည္ညြန္းျခင္းျဖစ္ေလသည္။ ဤသို႔ျဖင့္ တကၠသုိလ္ ဟူေသာ တည္ပုဒ္သည္ စာသင္ေက်ာင္းရွိရာ ျမိဳ႕အမည္ ျဖစ္ေနUniversity ေ၀ါဟာရႏွင့္ မကိုက္ညီဟု ကန္႔ကြက္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေလသည္။

ထုိကန္႔ကြက္ခ်က္ကို ဆရာဦးေဖေမာင္တင္က ျပန္လွန္ေခ်ပပံုကား။ - ေရွးက အဂၤလိပ္ ဆိုးသြမ္း လူငယ္မ်ားကို သူတို႔ဆီက  Borstal ရြာသို႔ ပို႔ကာ ျပဳျပင္ထိ္န္းေက်ာင္းခဲ့သည္။ ေနာင္အခါ အက်င့္စာရိတၱ ျပဳျပင္ေရးေက်ာင္း ေပၚေပါက္လာသည့္အခါ ထိုေက်ာင္းကိုပင္ Borstal ေက်ာင္းဟုပင္ တင္စားေခၚေ၀ၚခဲ့ပါသည္။ တစ္ဖန္ Mackintosh ဆုိသူ၏ ဉာဏ္ျဖင့္ တီထြင္ခဲ့ေသာ မိုးကာအက်ႌကို Mackintosh ဟုပင္ တင္စားေခၚေ၀ၚခဲ့ပါသည္။ တစ္ဖန္ Macadam ဆိုသူ၏ အၾကံအစည္ ၀ီရိယျဖင့္ ေက်ာက္လမ္းခင္းခဲ့သည္ကို macadamize လုပ္သည္ဟုပင္ တင္စားေခၚေ၀ၚခဲ့ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေက်ာင္းရွိရာ ျမိဳ႕ကိုလည္း တင္စားတကၠသုိလ္ ဟုခၚေ၀ၚလိုက္ပါသည္ ဟူ၍ျဖစ္သည္။



တိုက္စိုး

* * * * * * * *

External links -

http://en.wikipedia.org/wiki/Borstal

http://en.wikipedia.org/wiki/Mackintosh

http://en.wikipedia.org/wiki/Macadam


ဆရာတိုက္စိုး၏ တကၠသုိလ္ဆိုင္ရာ ေ၀ါဟာရ ဘာသာျပန္အစ ေဆာင္းပါးအား ရန္ကုန္တကၠသုိလ္ စိန္ရတု အထိမ္းအမွတ္ စာေစာင္ အပိုင္း (၁) မွ ကူးယူ ေဖာ္ျပခြင့္ ျပဳပါရန္ သက္ဆိုင္သူမ်ားအား ဤစာျဖင့္ ပန္ၾကားအပ္ပါသည္။

macadamize ၊ macadam နည္းျဖင့္ ေက်ာက္လမ္းခင္းျခင္း ဆိုသည္မွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ႏိုင္ငံတြင္ ပံုမွန္ ေတြ႔ျမင္ေနက် လမ္းခင္းနည္းျဖစ္သည့္ ေက်ာက္မ်ားကို စီခင္း၍ လမ္းကုိ အလႊာလိုက္ တည္ေဆာက္သည့္ စနစ္ ျဖစ္ပါသည္။



စာေစာင္ မ်က္ႏွာဖံုး

ေက်ာဖံုး


* * * * * * * * * *


မၾကာမီ .....  ကၽြန္ေတာ္ ႏွစ္သက္စြာ ဖတ္ခဲ့ဖူးသည့္ ျမန္မာဘာသာျပန္ထားေသာ
                                                                                                Yasunari Kawabata ၏ ဝတၳဳမ်ား။
                  ဖတ္မိဖတ္ရာ.... ခ်စ္၀င္းညြန္႔ ၊ ျမိဳ႕ျပအင္ဂ်င္နီယာ စာေရးဆရာ။
                  ဖတ္မိဖတ္ရာ....သိန္းေဖျမင့္ ၊ ၁၂ ႏွစ္ေက်ာ္ၾကာမွ စားျမံ့ဳ့ျပန္ရေသာ အေတြ႔အၾကံဳ။


No comments:

Post a Comment